Ο γίγαντας που άλλαξε το μπάσκετ

Τι και αν ο Αρβιντας Σαμπόνις είχε φτάσει τα 40 του. Ποτέ δεν έπαψε να αποτελεί τον διακαή πόθο του Ζέλιμιρ Ομπράντοβιτς. Μετά το παιχνίδι του Παναθηναϊκού με τη Ζάλγκιρις στο κλειστό του Σπόρτιγκ το 2004 ο Ζοτς πήρε τον παλιό του φίλο, τον πήγε στο μαγαζί που τραγουδούσε ο Αντώνης Ρέμος και μεδύο μπουκάλια ουίσκι έκανε τη μεγάλη προσπάθεια για να το πείσει. Μεταξύ σοβαρού και αστείου ο Σαμπόνις αρνήθηκε λέγοντας: «Οχι, δεν έρχομαι σε εσένα γιατί θα θέλεις πρωινές προπονήσεις».

Του Καλλιτσάρη Ιωάννη

Οι σέντερ στο σημερινό μπάσκετ είτε είναι ψηλοί βαριοί και δυσκίνητοι είτε πιο κοντοί, σέντερ τσέπης όπως αποκαλούνται πλέον, ευέλικτοι και ίσως αξιοπρεπείς σουτέρ. Ακόμα και σήμερα, δηλαδή, ένας παίκτης 2.20, με εξαιρετικά άρτια τεχνική και υψηλά ποσοστά στα μακρινά σουτ είναι κάτι σπάνιο και προχωρημένο. Αυτό ακριβώς ήταν ο Αρβιντας Σαμπόνις, ένας παίκτης πολλά χρόνια μπροστά από την εποχή του.

Ο ταλαντούχος Λιθουανός εντυπωσίασε για μια οκταετία με τη φανέλα της Ζάλγκιρις. Έχοντας κατακτήσει τρία συνεχόμενα πρωταθλήματα Σοβιετικής Ένωσης (1985, 1986, 1987) και έχοντας οδηγήσει την ομάδα του στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1986 αποτελούσε το μεγάλο αστέρι των Σοβιετικών. Ο επεισοδιακός τελικός του 1986 που έγινε στη Βουδαπέστη αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλά ζητήματα. Στα μέσα της δεκαετίας του 80’ δύο παίκτες έκαναν αίσθηση στη Έυρώπη, ο Σοβιετικός Σαμπόνις και ο Γιουγκοσλάβος Ντράζεν Πέτροβιτς. Ο Σαμπόνις είχε επιλεγεί στο νταφτ του NBA το 1985 και οι σκάουτερ του NBA τους παρακολουθούσαν στενά τον ίδιο αλλά και τον Πέτροβιτς για το μεγάλο άλμα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Damon Stoudamire calls Arvydas Sabonis the best big man passer to ever play  the game | RSN

Ο Σαμπόνις ήταν ο απόλυτος πρωταγωνιστής που οδήγησε την Ζάλγκιρις στον τελικό και αυτό αποτελούσε μεγάλη πρόκληση για τον άκρως ανταγωνιστικό Πέτροβιτς και την Τσιμπόνα. Ο πρωταθλητής Έυρώπης και MVP του Έυρωμπάσκετ του 1985 Σαμπόνις ήταν αδύνατο να αντιμετωπίσει μόνος του την εξαιρετική και ταλαντούχα Τσιμπόνα. Με τον Σαμπόνις μοναχικό καβαλάρη, με 27 πόντους και 14 ριμπάουντ, και την Τσιμπόνα να προηγείται 68-61 ακολούθησε μια περίεργη φάση. Ο Νάκιτς έφυγε στον αιφνιδιασμό για τους Γιουγκοσλάβους και ο Κράπικας τον σταμάτησε με αντιαθλητικό φάουλ. Ο Νάκιτς χτύπησε με αγκωνιά τον αντίπαλό του και αμέσως μπήκε στη μέση ο Σαμπόνις ο οποίος χτύπησε τον Νάκιτς. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν η αποβολή του Σαμπόνις. Κάπωςέτσι κορυφώθηκε η κόντρα ανάμεσα στο Λιθουανό και τον Πέτροβις, με τον δεύτερο να πανηγυρίζει το δεύτερο Κύπελλο Πρωταθλητριών του εκείνο το βράδυ.

Ο Πέτροβιτς επελέγη το καλοκαίρι του 1986 στο νούμερο 60 του ντραφτ από το Πόρτλαντ κάτι που σήμαινε πως και αυτός και ο Σαμπόνις ήταν εν δυνάμει παίκτες της ίδιας ομάδας. Το καλοκαίρι του 1986, όμως, διεξάγονταν και το Παγκόσμιο Κύπελλο της Ισπανίας. Σοβιετική Ένωση και Γιουγκοσλαβία βρέθηκαν αντιμέτωπες στον ημιτελικό και αυτό έμοιαζε με μια άτυπη ρεβάνς του Τσιμπόνα-Ζάλγκιρις. Αυτή τη φορά, με μια μεγάλη ανατροπή, οι Σοβιετικοί ήταν αυτοί που χαμογέλασαν στο τέλος καθώς πήραν τη νίκη με 91-90 στην παράταση σε ένα παιχνίδι που μνημονεύεται ως ένα από τα καλύτερα της διοργάνωσης. Μπορεί στον τελικό οι Σοβιετικοί να λύγισαν από τις ΗΠΑ αλλά τόσο ο Πέτροβιτς όσο και ο Σαμπόνις ήταν μέλη της κορυφαίας πεντάδας της διοργάνωσης, με το Γιουγκοσλάβο μάλιστα να είναιο MVP του Μουντομπάσκετ. Έπιπλέον, η ήττα των ΗΠΑ στον ημιτελικό έγινε η αφορμή για να ξεκινήσει το στήσιμο της θρυλικής Dream Team του 1992.

That time Arvydas Sabonis made his case for the best center in the world -  Basketball Network - Your daily dose of basketball

Ο θηριώδης σέντερ είχε συχνούς τραυματισμούς, κυρίως στους αχίλλειους, και αυτός ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους δεν ήθελε ακόμα να κάνει το μεγάλο άλμα προς το NBA. Το καλοκαίρι του 1988, όμως, ήταν απόλυτα υγιής και αυτό ήταν καθοριστικό στην πορεία της Σοβιετικής Ένωσης προς το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς της Σεούλ. Ο Λιθουανός γίγαντας πετυχαίνοντας 20 πόντους και μαζεύοντας 15 ριμπάουντ σταμάτησε για άλλη μια φορά τον Ντράζεν και τη Γιουγκοσλαβία. Οι σχέσεις τους συνέχιζαν να μην είναι καλές και η κόντρα των δύο κορυφαίων Έυρωπαίων καλά κρατούσε. Έτσι, ο αντιπρόεδρος των Πόρτλαντ Μπλέιζερς, Μπάκι Μπακγουότερ, ο οποίος βρέθηκε στη Σεούλ για χάρη των δυο τους, ανησύχησε όταν έμαθε πως Σαμπόνις και Πέτροβιτς βρέθηκαν μαζί στο ίδιο δωμάτιο για το ντόπινγκ κοντρόλ. Παρόλα αυτά οι δύο αστέρες βγήκαν χαμογελαστοί και η μεταξύ τους ένταση ανήκε πλέον στο παρελθόν όταν ο Σαμπόνις έφερε μια εξάδα μπύρες και όλες οι κόντρες τους σταμάτησαν.

Μετά από μία διετία στη Βαγιαδολίδ είχε έρθει η ώρα, όχι για το NBA, αλλά για τη Ρεάλ Μαδρίτης το 1992. Με τον Ζέλιμρ Ομπράντοβιτς προπονητή είχε έρθει η ώρα να σηκώσει την Έυρωλίγκα με μια ομάδα πολύ καλοστημένη και με πολύ ποιότητα κερδίζοντας στον τελικό της Σαραγόσα τον Ολυμπιακό.Πλέον, σε ηλικία 30 ετών είχε έρθει η ώρα για το NBA.

Το Πόρτλαντ μετά από μεγάλη αναμονή είδε τον Λιθουανό να φοράει τη φανέλα της ομάδας και όπως έδειχναν και τα στατιστικά ήταν μια πολύ καλή επιλογή για τον ίδιο και την ομάδα. Σε μια εποχή που οι Σικάγο Μπουλς κυριαρχούσαν ο Σαμπόνις έδινε σπουδαίες βοήθειες στην ομάδα των Μπλέιζερς. Έτσι, το μεγάλο ερώτημα για το τι θα είχε καταφέρει αν πήγαινε νωρίτερα στο NBA γεννάει ακόμα και σήμερα ατέλειωτα ερωτηματικά. Μέχρι και το 2001, όσο δηλαδή διήρκησε η πρώτη παρουσία του στο NBA, οι εντυπωσιακές εμφανίσεις του Σαμπόνις οδήγησαν ισάριθμες φορές τους Μπλέιζερς στα πλέι οφ παρότι ο γιατρός της ομάδας είχε πει μεταξύ σοβαρού και αστείου πως η ακτινογραφία του Σαμπόνις ήταν ικανή να του χαρίσει μια θέση αναπήρων στο πάρκινγκ.

Προς το τέλος της καριέρας του η διαδρομή Πόρτλαντ-Κάουνας έγινε ξανά και ξανά. Έφυγε από το NBA για την αγαπημένη του Ζάλγκιρις αλλά επέστρεψε στο Πόρτλαντ το 2002. Τελικά, όμως, έκλεισε την καριέρα του στη Ζάλγκιρις τη σεζόν 2003-2004. Έίναι γεγονός, πάντως, ότι παρά την τεράστια καριέρα και της σπουδαίες εμφανίσεις με την εθνική ομάδα της Σοβιετικής Ένωσης μισούσε οτιδήποτε σοβιετικό. Ποτέ δεν τραγουδούσε τον εθνικό ύμνο, όχι για να συγκεντρωθεί, αλλά γιατί δεν ήθελε να τραγουδήσει τους στίχους. Έπίσης, είχε δηλώσει πως ο κομμουνισμός του κατέστρεψε την καριέρα καθώς, με άδεια των Σοβιετικών, είχε ταξιδέψει το 1988 στο Πόρτλαντ για να τον αναλάβουν οι γιατροί των Μπλέιζερς καθώς δεν εμπιστευόταν τους γιατρούς της Ρωσίας. Αυτό έγινε γιατί δεχόταν πιέσεις ώστε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ παρότι δεν ήταν απόλυτα υγιής και ουσιαστικά δεν ήταν ποτέ 100% υγιής στην υπόλοιπη καριέρα του. Η διάλυση της ΈΣΣΔ και η παρουσία του στην εθνική ομάδα της Λιθουανίας έμοιαζε με απόλυτη ικανοποίηση τόσο που το βράδυ της απονομής έλειπε γιατί έπινε βότκα και μέθυσε τόσο άσχημα που τον βρήκαν την επόμενη μέρα στους αθλητικούς κοιτώνες των γυναικών. Αλλωστε η αγάπη του για το ποτό ήταν μνημειώδης.

Arvydas Sabonis about Russia: never will we be able to believe these liars  in our lives | odessa-journal.com

Πλέον, ο γίγαντας της ΈΣΣΔ και της Λιθουανίας αποτελεί το μεγάλο αφεντικό του Λιθουανικού μπάσκετ καθώς αποτελεί τον πρόεδρο της ομοσπονδίας την τελευταία δεκαετία ενώ βλέπει τον γιο του, Ντομάντας, να ακολουθεί μια εξαιρετική πορεία στο NBA, πλέον ως παίκτης των Πέισερς από το 2017, αποδεικνύοντας πως δεν τον τρομάζει η βαριά κληρονομιά που κουβαλάει το όνομα Σαμπόνις. Τα «αν»θα συνοδεύουν για πάντα τον Αρβιντας. Τι θα είχε γίνει αν ήταν υγιής ή αν είχε παίξει από νωρίς στο NBA ή αν είχε παίξει μαζί με τον Ντράζεν; Ουσιαστικά τίποτα από τα «αν» δεν έχει πλέον σημασία. Το μόνο που μένει είναι οι θρυλικές του παραστάσεις στα παρκέ, η απίστευτη ποικιλία στο παιχνίδι του αλλά και η ευφυία του που τον έκαναν τον κορυφαίο και πιο ξεχωριστό σέντερ που έχουμε δει τα τελευταία 30 χρόνια.





Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *