Παπαρούνες μνήμης

Το Σαββατοκύριακο που πέρασε διεξήχθη η 8η αγωνιστική της Premier League. Πέραν του τελετουργικού λίγο πριν τη σέντρα των αγώνων οι πιο παρατηρητικοί πρόσεξαν την παπαρούνα που ήταν τυπωμένη στις φανέλες των ομάδων. Αυτό, λοιπόν, ήταν το σημάδι της Remembrance Sunday ή αλλιών της μέρας μνήμης των πεσόντων. Όπως και κάθε χρόνο έτσι και φέτος γιορτάστηκε στο Νησί η καθιερωμένη εθνική εορτή.

Του Καλλιτσάρη Ιωάννη

“Στις πεδιάδες τις Φλάνδρας, παπαρούνες ανθίζουν

Ανάμεσα στους σταυρούς σειρά με σειρά,

Την δικιά μας θέση έτσι θυμίζουν.

Κορυδαλλοί θαρραλέα πετώντας,

αψηφούν των όπλων την κλαγγή, σπάνια κελαηδίσματα τραγουδώντας.

Είμαστε οι νεκροί, πριν λίγες μέρες,

ζήσαμε, νιώσαμε την αυγή και είδαμε την ομορφιά της δύσης.

Αγαπήσαμε και αγαπηθήκαμε, και τώρα κειτόμαστε

στις πεδιάδες τις Φλάνδρας.

Κράτα αυτό που έμεινε από την μάχη μας με τον εχθρό.

Σε σένα τ’ αδύναμά μας χέρια παραδίδουν τον πυρσό.

Κάνε τον δικό σου, κράτα τον ψηλά.

Και αν η πίστη σου καμφθεί για μας που ‘χουμε πεθάνει

δεν θα κοιμηθούμε ποτέ, όσο φυτρώνουν παπαρούνες

στις πεδιάδες της Φλάνδρας”

Ο Καναδός αντισυνταγματάρχης John McCrae έγραψε το παραπάνω ποίημα στις 3 Μαΐου του 1915. Ο John McCrae υπηρετούσε ως νοσοκόμος αξιωματικός στο ιατρικό σώμα των Δυνάμεων του Καναδά κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Την προηγούμενη ημέρα, ένας φίλος του είχε πέσει στην δεύτερη μάχη της Φλάνδρας κοντά στο Υπρ. Η παπαρούνα έγινε το σύμβολο των πεσόντων.

Το ποίημα αυτό ενέπνευσε την Αμερικανίδα καθηγήτρια Μoina Michael να γράψει το 1918 το ποίημα “We Shall Keep the Faith”. Η Μoina Michael δεσμεύτηκε πως θα φοράει πάντα στο πέτο μια παπαρούνα προς τιμήν των πεσόντων του πολέμου. Η Αμερικανίδα καθηγήτρια έμεινε γνωστή ως «Poppy Lady» και η παπαρούνα έγινε σύμβολο μνήμης στη Μεγάλη Βρετανία.

H Remembrance Day γιορτάζεται στη Μεγάλη Βρετανία κάθε χρόνο στις 11 Νοεμβρίου και αποτελεί μια από τις σημαντικότερες επετείους της χώρας. Το 1919, ένα χρόνο μετά τη λήξη του πρώτου μεγάλου πολέμου που συγκλόνισε την ανθρωπότητα, ο Βασιλιάς της Αγγλίας Γεώργιος ο 5ος καθιέρωσε την εθνική αυτή επέτειο προς τιμήν των Βρετανών που πολέμησαν στο πλευρό της Αντάντ. Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος ξεκίνησε το 1914 άφησε εκατομμύρια νεκρούς στο πέρασμά του.

Ο μύθος λέει πως τα πεδία των μαχών στην ευρύτερη περιοχή της Φλαμανδίας, στο Βέλγιο, γέμισαν με παπαρούνες με το τέλος του πολέμου, κάτι που πρόσεξε ο John McCrae πριν γράφει το ποίημα του. Επιπλέον, το κόκκινο χρώμα αντιπροσωπεύει το αίμα που χύθηκε από του νεκρούς στρατιώτες.

LIVERPOOL, ENGLAND – NOVEMBER 11: Members of the armed forces observe a silence for Remembrance Day prior to the Premier League match between Liverpool FC and Fulham FC at Anfield on November 11, 2018 in Liverpool, United Kingdom. (Photo by Alex Livesey/Getty Images)

Από το 2012, η Premier League καθιέρωσε και επίσημα την παπαρούνα στις φανέλες των ομάδων για τους αγώνες του Νοεμβρίου αν και αυτό εφαρμόζονταν και πιο πριν χωρίς κάποια κεντρική οδηγία από τη διοργανώτρια αρχή. Οι ομάδες, μεταξύ των υπόλοιπων εκδηλώσεων μνήμης, έχουν τυπωμένη την παπαρούνα για να αποδώσουν τον ελάχιστο φόρο τιμής στους πεσόντες. Οι φανέλες με τις παπαρούνες διατίθενται, εν συνεχεία, σε δημοπρασίες με τα χρήματα να πηγαίνουν σε κοινωφελείς σκοπούς. Συχνά, ωστόσο, ο Νοέμβριος είναι μήνας εθνικών ομάδων. Το Νοέμβριο του 2011 η Αγγλία υποδέχτηκε την Ισπανία σε φιλικό στο Wembley του Λονδίνου. Το Νοέμβριο του 2016 η Αγγλία φιλοξενούσε τη Σκωτία, επίσης στο Wembley, για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Και το 2011 αλλά και το 2016, η Αγγλία αλλά και η Σκωτία επιθυμούσαν να βάλουν την παπαρούνα στις φανέλες τους. Η FIFA απείλησε τις ομάδες με βαριά τιμωρία, μέχρι και αφαίρεση βαθμών, καθώς είναι ενάντια σε κάθε σύμβολο που φέρει πολιτικό ή θρησκευτικό μήνυμα. Τόσο η Αγγλία το 2011 όσο και ο Σκωτία (μαζί με την Αγγλία) το 2016 βρήκαν τη μέση λύση αφού οι ποδοσφαιριστές φόρεσαν μαύρα περιβραχιόνια στα οποία υπήρχε η παπαρούνα.

Ωστόσο υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. O Τζέιμς ΜακΚλέιν της Στόουκ αρνήθηκε κατ’ εξακολούθηση να φορέσει την κόκκινη παπαρούνα. Ο ΜακΚλέιν είναι γεννημένος στο Ντέρι της Βόρειας Ιρλανδίας, εκεί δηλαδή που συνέβησαν τα γεγονότα της «Ματωμένης Κυριακής» το 1972. Βρετανοί στρατιώτες, τότε, είχαν ανοίξει πυρ άνευ λόγου και αιτίας όπως πιστοποιήθηκε στην συνέχεια, κατά αόπλων βορεϊοιρλανδών διαδηλωτών στο Ντέρι της Βορείου Ιρλανδίας. 13 νεκροί, μεταξύ των οποίων έξι παιδιά ήταν ο τραγικός απολογισμός εκείνης της θλιβερής μέρας. Για το λόγο αυτό ο Τζέιμς ΜακΚλέιν δήλωσε πως:

«Αν ήταν για τους πεσόντες στον Α’ και Β’ παγκόσμιο πόλεμο, μετά χαράς θα το φορούσα. Θα τη φορούσα κάθε μέρα αν αφορούσε αυτούς, αλλά δεν είναι έτσι, αφορά όλες τις συγκρούσεις που η Βρετανία έλαβε μέρος. Λόγω της ιστορίας του τόπου που προέρχομαι (σ.σ. Ντέρι), δεν μπορώ να φορέσω κάτι που συμβολίζει εκείνη την περίοδο. Δεν έχω κανένα θέμα με τους ανθρώπους που το φοράνε. Σέβομαι απόλυτα το δικαίωμα τους να το κάνουν και ελπίζω και αυτοί να σεβαστούν το δικαίωμα να έχω αντίθετη άποψη».

Επίσης, ο Σέρβος μέσος της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και πρώην παίκτης της Τσέλσι, Νεμάνια Μάτιτς, έχει αρνηθεί να συμμετάσχει στην εν λόγο ενέργεια. «Καταλαβαίνω πλήρως γιατί οι άνθρωποι φορούν την παπαρούνα και σέβομαι απολύτως το δικαίωμα του καθενός να το κάνει. Έχω πλήρη κατανόηση για όποιον άνθρωπο έχει χάσει κάποιον δικό του στον πόλεμο. Όμως για μένα αποτελεί υπενθύμιση μιας επίθεσης που βίωσα προσωπικά, ως ένα μικρό και φοβισμένο 12χρονο αγόρι που ζούσε στο Βρέλο, καθώς η χώρα μου καταστράφηκε από τον βομβαρδισμό της Σερβίας το 1999. Αν και δεν το έκανα προηγουμένως, μετά από περισυλλογή δεν νιώθω πλέον πως είναι σωστό να φοράω την παπαρούνα στη φανέλα μου», δήλωσε.

BOURNEMOUTH, ENGLAND – NOVEMBER 03: XXX during the Premier League match between AFC Bournemouth and Manchester United at Vitality Stadium on November 3, 2018 in Bournemouth, United Kingdom. (Photo by Catherine Ivill/Getty Images) *** Local Caption *** XXX

Οι εκδηλώσεις στη Βρετανία έχουν ως επίκεντρο το κενοτάφιο που βρίσκεται στο Γουάιτχολ του Λονδίνου και το οποίο δημιουργήθηκε το 1919 με σκοπό να τιμηθούν οι νεκροί του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αργότερα στο μνημείο χαράχθηκαν και οι χρονιές που διήρκησε ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος. Στις 11/11 κάθε χρόνο συμβολικά όλοι και όλα σταματάνε για ένα λεπτό, στις 11:11 στη Βρετανία σαν ένας ελάχιστος φόρος τιμής προς τους πεσόντες. Στο πέρασμα των χρόνων η επέτειος αυτή καθιερώθηκε και από αρκετές άλλες χώρες, όπως τον Καναδά και την Αυστραλία.

2 thoughts on “Παπαρούνες μνήμης

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *